Inloggen

. . . Tuin-huisje . . . Zooeasy . . . Quiko . . . Giantel . . . Bird shop . . . EdiaLux . . . J & J . . . Quiko . . . Easyyem . . . Heesakkers . . . Bird Suppply . . . Vogelvreugd . . . Elector . . . Houten kweekkooien . . . Vaesen . . . Comed . . . Kweekkooi.be . . . kaf o matic . . . Han Lucas . . .

De eischaal kwaliteit.

ei new

De EISCHAAL KWALITEIT .                                                        Uit Avis nieuwsbrief

De schaal van een vogelei bestaat uit kalk, ook wel calciumcarbonaat (CaC03) genoemd. Het calciumgehalte van calciumcarbonaat is ongeveer 38%. Calcium nodig voor de vorming van de eischaal, moet via voer door de vogel worden opgenomen. In de holle ruimtes van de pootbeenderen bij vogels bevindt zich een kleine hoeveelheid calcium, welke voor de eischaalvorming kan worden gebruikt. Dit is echter een zeer geringe hoeveelheid en volstrekt onvoldoende voor de vorming van meerdere eieren. Het is voor de vogels niet efficiënt om gedurende het gehele jaar de voor eischaalvorming noodzakelijke calciumreserve in het lichaam te hebben om dit alleen maar in de broedtijd te gebruiken. Het zou extra ballast voor de vogel betekenen.De wijfjes van vogels gaan dan ook, tegen de tijd dat de eischaalvorming in het lichaam plaatsvindt, op zoek naar calciumbronnen. Omdat calciumbronnen meestal een witte kleur hebben, worden voorwerpen van deze kleur dan ook gezocht. Goede calciumbronnen zijn bijvoorbeeld slakkenhuisjes, schelpen en botjes. Plantaardig voedsel (zaden, vruchten, bessen, bladknoppen en dergelijke) en oor dierlijk voedsel (insecten, larven, wormen en dergelijke) bevatten in het algemeen zeer lage gehaltes calcium. Het is voor vogels dus niet mogelijk om zonder opname van extra calcium tot een goede eischaalvorming te komen. Ze moeten op zoek gaan naar voedselbronnen die grote hoeveelheden calcium bevatten.

Het is mogelijk via berekeningen na te gaan wat de behoefte aan calcium voor eischaalvorming is. Voor pluimvee is dat algemeen bekend en recentelijk is dat ook bij koolmezen onderzocht door het Nederlands Instituut voor Ecologisch Onderzoek. Opvallend was namelijk het geringe aantal jongen welke koolmezen de laatste jaren grootbrengen in vooral bossen op arme zandgronden. Men dacht een verband te vinden tussen de slechte kweekresultaten van koolmezen en andere holenbroeders en de geringe aanwezigheid van calciumbronnen in de natuur, zoals huisjesslakken, ten gevolge van de zure regen. Zure regen heeft namelijk tot gevolg dat calcium sneller oplost en door uitspoeling in (met) het grondwater verdwijnt, zodat minder calcium in de natuur beschikbaar is.Daardoor kan er minder calcium door die planten worden opgenomen en krijgen dieren, die zich met plantaardig voedsel voeden, dus minder calcium binnen.Men stelde bij nestcontrole van mezen vast dat het aantel eieren minder was dan normaal, dat de eieren een afwijkende pigmentatie hadden, dat er dunschalige eieren met een doffe en ruwe schaal en schaalbreuk voorkwamen en dat onvolledige broedsels of broedsels met afwijkende eieren door de vogels waren verlaten. Na het leggen van een ei met een slechte schaal werd de leg met een tot meerdere dagen onderbroken. Onderzoek naar de beschikbaarheid van huisslakken in de natuur bracht aan het licht dat deze op de arme zandgronden in veel geringere hoeveelheden voorkomen dan vroeger, en soms zelfs geheel afwezig zijn. Koolmeeswijfjes gaan pas laat in de middag op zoek naar huisjesslakken, hun belangrijkste calciumbron, en zoeken een beperkt gebied in de omgeving van het nest af.Zij zijn daardoor bij deze ongunstige omstandigheid niet in staat om, voordat het donker wordt, huisjesslakken te vinden. Zodoende komt de calciumvoorziening in gevaar, worden dunschalige eieren gelegd of houden ze op met leggen.Tijdens de legperiode beginnen de dunschalige eieren al uit te drogen. Tijdens het bebroeden zijn deze eieren al na enkele dagen geheel uitgedroogd en dat bemerken de mezen tijdens het keren van de eieren. De ei-inhoud zakt naar een kant van het ei, zodat het ei niet meer regelmatig rolt (tuimelei). Wanneer de ei-inhoud los van de schaal raakt noemen we dat een rammelei. Deze eieren worden kapot gepikt en uit het nest verwijderd. De pigmenten van koolmeeseieren liggen normaal over de hele schaal verspreid. Bijafwijkende eieren liggen de pigmenten geconcentreerd aan de bolle kant van het ei (aan de kant van de luchtkamer). Dunschaligheid kan worden vastgesteld door de eieren en de schaal te wegen en het percentage schaal te berekenen. Het schaalgewicht van koolmeeseieren met een normale schaal is 89 mg, dat van afwijkende eieren 75 mg, dus 16% minder. De calciumhoeveelheid van normale eischalen bedraagt 30 mg, dat van afwijkende eieren 22 mg (27% minder). Tijdens het grootbrengen van de jongen werd bij nesten met gezonde jongen vastgesteld dat de mezen naast het dierlijke voedsel stukjes huisjesslakken en eischalen voerden. Dit is een pure noodzaak, omdat het dierlijke voedsel, zoals rupsen, bladwesplarven, spinnen, bladluizen en kevers, veel te weinig calcium bevat.In de vogelliefhebberij moeten we vogels voor het broedseizoen voorzien van extra calcium. Dit gebeurt veelal in de vorm van grit (gemalen, gebrande schelpen), sepia (de rugplaats van inktvissen) of eischalen. Het is belangrijk dat de vogels deze calciumbronnen ook kunnen opnemen. Vooral voor vogels met een fijn snaveltje (bijvoorbeeld insectenetende vogels) zal het afbreken van stukjes kalk van bijvoorbeeld sepia en grit problemen geven. Daarom moeten we deze vogels de kalkbron zodanig aanbieden dat ze het gemakkelijk kunnen opnemen. Het extra verkleinen van grit met een hamer is een goede methode. Er is dan altijd wel iets van hun gading bij, namelijk kleiner dan 1 mm². Na het verkleinen van grit zou dit in een pannetje boven het gas verhit moeten worden om zeker te zijn dat eventueel aanwezige ziektekiemen worden gedood. In het geval van eischalen doen we er goed aan om eerst de beide vliezen uit de eischaal te verwijderen alvorens we ze gaan verkleinen. Op de vliezen kunnen micro-organismen, zoals bacteriën, vooral bij hoge omgevingstemperaturen goed gedijen en dat moeten we juist voorkomen. Het is belangrijk dat we, nadat de eivliezen zijn verwijderd, de eischalen boven een gasvlam verhitten. We houden daartoe de eischaal met een pincet vast en verhitten zowel de binnen – als de buitenkant. De buitenkant van niet gekookte eischalen kan besmet zijn met allerlei micro-organismen en die doden we door de eischaal te verhitten. Wanneer we sepia verstrekken, moet de zachte kant van de sepia naar de zijde van de vogels worden gehangen. Sepia kan verontreinigd zijn met schadelijke stoffen uit het zeewater. We kunnen dit meestal niet zien of de sepia moet verkleurd of een vreemde geur hebben. Wanneer de schadelijke stoffen niet wateroplosbaar zijn, zijn ze met behulp van het spoelen onder de kraan niet te verwijderen. Alleen door een chemische analyse is vast te stellen of sepia al of niet geschikt is voor vogels. Omdat de kwaliteit van sepia’s niet kan worden gegarandeerd, blijft het verstrekken van sepia’s risico’s inhouden.

Wanner we al het mogelijke doen om vogels gezond te houden door het handhaven van een goede hygiëne, het tijdig vaccineren waar dat noodzakelijk is en het verstrekken van goed voer, moeten we ook de nodige aandacht geven aan zaken die gemakkelijk over het hoofd worden gezien, zoals het verstrekken van calcium tijdens de legperiode.Een goed opfokvoer zal voldoende calcium bevatten en het is dan niet nodig om extra calcium bij te voeren, mits dit opfokvoer ook aan de jongen wordt gevoerd. Iets anders is het bij vogels, die voornamelijk insecten of geweekte zaden aan hun jongen voeren. De kans op sterfte door calciumtekort is hierbij zeer groot. Het is dan van groot belang dat deze vogels de beschikking hebben over extra calciumbronnen zoals fijngemaakt grit, eischalen en sepia. Wanneer we ze alle drie aanbieden kan de vogels een keuze maken. Men zal zelf kunnen vaststellen dat de ouders dit aan de jongen voeren en aan welke calciumbronnen ze de voorkeur geven.

P holsheimer

. . . Tuin-huisje . . . Zooeasy . . . Quiko . . . Giantel . . . Bird shop . . . EdiaLux . . . J & J . . . Quiko . . . Easyyem . . . Heesakkers . . . Bird Suppply . . . Vogelvreugd . . . Elector . . . Houten kweekkooien . . . Vaesen . . . Comed . . . Kweekkooi.be . . . kaf o matic . . . Han Lucas . . .